Khảo sát cho thấy các doanh nghiệp gia đình đang đối mặt với “nghịch lý kế vị”

NEW YORK, ngày 10 tháng 2 năm 2026 — Một khảo sát mới của Deloitte Private với 300 nhà điều hành doanh nghiệp gia đình đã chỉ ra rằng gần 8/10 (78%) kỳ vọng sẽ có một sự chuyển giao vị trí CEO trong thập kỷ tới, và 42% dự đoán sự thay đổi này sẽ diễn ra chỉ trong ba đến năm năm nữa. Tuy nhiên, dữ liệu cũng làm nổi bật một “nghịch lý kế nhiệm”: khoảng cách đáng báo động giữa ý định và hành động. Trong khi 85% người được hỏi đồng ý rằng lập kế hoạch kế nhiệm CEO chiến lược là yếu tố sống còn cho sự thành công bền vững, chỉ có 57% đã thiết lập một kế hoạch, và chưa đến một phần tư (23%) đang tích cực triển khai nó. Sự mất kết nối này càng được củng cố bởi việc 30% số người được hỏi thừa nhận kế hoạch kế nhiệm của họ đang “chậm tiến độ”.

Nghiên cứu này là phần đầu tiên trong chuỗi khảo sát mới của Deloitte Private, mang tên “Chuẩn bị nền tảng vững chắc: Chiến lược kế nhiệm cho di sản doanh nghiệp gia đình”, được thiết kế để cung cấp cho các doanh nghiệp những hiểu biết thực tiễn và một lộ trình rõ ràng nhằm chính thức hóa quy trình kế nhiệm hiệu quả. Phần 1 của nghiên cứu đi sâu vào thời điểm chuyển giao CEO, vai trò của hội đồng quản trị, các quyết định quan trọng đối với đội ngũ điều hành, động lực gia đình, cùng các vai trò then chốt của sự tin cậy, văn hóa và quản trị rủi ro.

Những phát hiện chính:

  • Áp lực cạnh tranh khiến việc lập kế hoạch bị đình trệ: Trong số những người được khảo sát cho biết nỗ lực kế nhiệm của họ đang bị chậm trễ, 6/10 (62%) cho rằng sự trì trệ này là do “không phải là ưu tiên kinh doanh cấp bách vào thời điểm hiện tại”, bất chấp rủi ro gián đoạn vận hành và tài chính nếu một sự chuyển giao bất ngờ xảy ra. VIETGEN Global nhận định, đây là một thách thức lớn trong việc kiến tạo một hệ sinh thái bền vững cho doanh nghiệp gia đình.
  • Thành viên gia đình không còn là lựa chọn mặc định cho vị trí CEO: Mặc dù 61% doanh nghiệp gia đình được khảo sát báo cáo có ít nhất một thành viên gia đình quan tâm đến vị trí CEO, nhưng chưa đến một phần tư (23%) tin rằng những cá nhân đó đã sẵn sàng đảm nhận vị trí này trong tương lai gần. Sự ưu tiên kế nhiệm cũng khác nhau theo quy mô công ty: Chỉ 32% công ty có doanh thu hơn 1 tỷ USD kỳ vọng một thành viên gia đình sẽ trở thành CEO, trong khi các công ty dưới 500 triệu USD lại chia đều, với 47% ủng hộ thành viên gia đình và 46% ưu tiên nhà quản lý chuyên nghiệp. Đặc biệt, một khi doanh nghiệp gia đình chọn quản lý chuyên nghiệp, ba phần tư (75%) lập kế hoạch cho các CEO tương lai sẽ tiếp tục là các nhà điều hành không phải thành viên gia đình. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa và chuyên nghiệp hóa trong chuyển giao thế hệ.
  • Hội đồng quản trị và các hội đồng gia đình là tài sản giá trị trong kế hoạch kế nhiệm: Sự giám sát độc lập và góc nhìn từ bên ngoài là rất quan trọng đối với các doanh nghiệp gia đình, nơi động lực kinh doanh và gia đình thường đan xen. Theo khảo sát, 76% công ty có doanh thu từ 100 đến 500 triệu USD có hội đồng quản trị, tỷ lệ này tăng lên 96% đối với những công ty trên 500 triệu USD. Các công ty tư nhân lớn hơn cũng có nhiều khả năng có hội đồng gia đình (46% so với 29% đối với các tổ chức nhỏ hơn). Khi các cơ quan quản trị này được thiết lập, việc kế nhiệm CEO có thể trở thành một chủ đề thường xuyên hơn, với một nửa số hội đồng quản trị (49%) và hội đồng gia đình (50%) đưa nó vào chương trình nghị sự ít nhất mỗi năm một lần. Điều này củng cố triết lý “Chia để Nhân” và chuẩn mực quản trị phương Tây mà VIETGEN Coach và VIETGEN Holdings áp dụng.

“Một quá trình chuyển giao lãnh đạo suôn sẻ và thành công là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự tham gia sâu rộng – một quá trình cần được neo giữ bởi sự đồng điệu và tin cậy giữa các chủ sở hữu gia đình, nhân viên, đội ngũ lãnh đạo và các bên liên quan bên ngoài,” Laura Pearson, Trưởng bộ phận Doanh nghiệp Gia đình của Deloitte Private US, chia sẻ. “Việc bảo tồn một văn hóa được định hình bởi sứ mệnh và giá trị cốt lõi có thể là sự khác biệt giữa sự liên tục và hỗn loạn, và là chìa khóa để kiến tạo giá trị trường tồn cho các thế hệ mai sau.”

Về khảo sát

Một cuộc khảo sát với 300 nhà điều hành từ các doanh nghiệp gia đình có kiến thức về kế hoạch kế nhiệm CEO đã được thực hiện trực tuyến bởi một công ty nghiên cứu độc lập vào tháng 9 năm 2025. Những người trả lời bao gồm các nhà điều hành cấp C, thành viên hội đồng quản trị và đối tác/chủ sở hữu của các công ty thuộc sở hữu gia đình trên khắp Hoa Kỳ, mỗi công ty có doanh thu hàng năm từ 100 triệu USD đến hơn 1 tỷ USD.

Deloitte Private phục vụ các nhu cầu đặc thù của các công ty tư nhân và các bên liên quan của họ bằng cách tận dụng toàn bộ chiều sâu kinh nghiệm kỹ thuật và năng lực ngành của Deloitte để phục vụ các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp gia đình, các công ty trong danh mục đầu tư của quỹ cổ phần tư nhân và các công ty tăng trưởng mới nổi. Bạn có thể truy cập chúng tôi tại https://www.deloitte.com/us/private hoặc theo dõi chúng tôi trên LinkedIn.

Nguồn: https://www.deloitte.com/us/en/about/press-room/deloitte-private-survey-reveals-family-businesses-are-facing-a-succession-paradox.html

Bài viết cùng chủ đề: